Biuletyn AGH
Magazyn Informacyjny Akademii Górniczo-Hutniczej
04 luty 2023

Losy zawodowe absolwentów AGH

W Akademii Górniczo-Hutniczej już po raz trzeci przeprowadzono monitoring losów zawodowych absolwentów. Badania obejmowały:

1. Losy zawodowe absolwentów studiów magisterskich, rocznik 2010.

2. Monitoring edukacyjno-zawodowy absolwentów studiów I stopnia, rocznik 2011.

3. Przyczyny rezygnacji ze studiów w AGH.

4. Losy zawodowe absolwentów rocznik 2008 po trzech latach od ukończenia uczelni.

W sumie do analizy wykorzystano 4508 wypełnionych przez respondentów kwestionariuszy.

1. Losy zawodowe absolwentów studiów magisterskich.

Badaniami losów zawodowych zostali objęci absolwenci stacjonarnych studiów magisterskich z rocznika 2010 reprezentujący 15 wydziałów Akademii Górniczo-Hutniczej. Odstęp czasowy od momentu ukończenia studiów do wypełnienia przez absolwentów ankiety wynosił od kilku tygodni do sześciu miesięcy.

Celem badania było uzyskanie następujących danych dotyczących losów zawodowych absolwentów bezpośrednio po ukończeniu studiów:

– stanu zatrudnienia absolwentów z podziałem na płeć, wydziały i kierunki,

– statusu zawodowego absolwentów (branża i nazwa firmy zajmowane stanowiska),

– zgodności pracy z wykształceniem,

– wykorzystania wiedzy nabytej w trakcie studiów w obecnie wykonywanej pracy,

– lokalizacji miejsca pracy,

– wymagań pracodawców wobec kandydatów,

– znaczenia uczelni (AGH) w procesie rekrutacyjnym kandydatów,

– oczekiwań absolwentów wobec pracodawców,

– preferencji absolwentów przy wyborze miejsca pracy,

– satysfakcji zawodowej absolwentów,

– uzyskiwanych zarobków,

– aktywności zawodowej w trakcie studiów,

– oceny wyboru ukończonego kierunku studiów,

– planów edukacyjno-zawodowych.

Wyniki badań (liczbowe i procentowe) opracowano na podstawie anonimowego kwestionariusza ankiety zawierającego pytania zasadnicze i uzupełniające oraz wywiadu telefonicznego zawierającego zasadnicze pytania kwestionariusza przeprowadzonego z absolwentami, którzy nie wypełnili ankiety. Ponadto z losowo wybranymi absolwentami został przeprowadzony wywiad pogłębiony.

Pytania zasadnicze dotyczyły: statusu zawodowego absolwentów, branży zatrudnienia, zgodności pracy z wykształceniem, czasu poszukiwania pracy (próba R1), a pytania uzupełniające dotyczyły pozostałych wskaźników (próba R2) – Diagram 1.

Diagram 1. Badania losów zawodowych absolwentów AGH 2010, studia stacjonarne magisterskie. Struktura prób R1 i R2.
Diagram 1. Badania losów zawodowych absolwentów AGH 2010, studia stacjonarne magisterskie. Struktura prób R1 i R2.

W celu zwiększenia responsywności badanej grupy zastosowano zróżnicowane metody pozyskiwania danych. Respondenci wypełniali kwestionariusz ankiety w Centrum Karier, podczas uroczystości wręczenia dyplomów, na stronie www.ck.agh.edu.pl, odsyłali wypełniony kwestionariusz mailem lub pocztą tradycyjną lub też odpowiadali w wywiadzie telefonicznym na zasadnicze pytania zawarte w kwestionariuszu (Tabela 1).

Tabela 1. Sposób pozyskiwania danych do badań. Absolwenci 2010 AGH. Rozkład liczbowy i procentowy.

Sposób pozyskiwania danych do badań

Liczba respondentów

% liczby wszystkich respondentów %N=1720

% liczby wszystkich absolwentów %N=2603

PRÓBA R1

PRÓBA R2

Kwestionariusz ankiety, Centrum Karier

699

40,6%

26,9%

Kwestionariusz ankiety, e-mail

399

23,2%

15,3%

Kwestionariusz ankiety, strona www

153

8,9%

5,9%

Kwestionariusz ankiety, wręczanie dyplomów

49

2,8%

1,9%

Kwestionariusz ankiety, poczta tradycyjna

63

3,7%

2,4%

Razem kwestionariusz ankiety. Próba R2

1363

79,2%

52,4%

Wywiad telefoniczny

357

20,8%

13,7%

Razem. Próba R1

1720

100%

66,1%

Tabela 2. Przebadana próba. Absolwenci AGH 2010 studia stacjonarne magisterskie.

Liczba absolwentów AGH 2010

2603

Liczba deklaracji udziału w badaniach

1834

70,5%

Liczba respondentów

1720

66,1%

kwestionariusze ankiet

1363

52,4%

wywiady telefoniczne

357

13,7%

Zwrotność ankiet w 2010

93,8%

Responsywność w 2010

66,1%

Diagram 2. Responsywność 2008–2010. Absolwenci AGH studia stacjonarne magisterskie.

74,4% absolwentów AGH rocznik 2010 uzyskało zatrudnienie przed upływem pół roku od ukończenia uczelni, w tym 2,7% jednocześnie kontynuowało naukę. 1,5% miało zagwarantowane zatrudnienie, 3,6% prowadziło działalność gospodarczą, a 9,0% absolwentów wyłącznie kontynuowało edukację. W sumie aktywnych zawodowo było 88,4% respondentów. 1,2% nie poszukiwało pracy, głównie z rodzinnych powodów. 10,4% absolwentów nadal poszukiwało pracy – Diagram 3. Wskaźnik aktywności zawodowej mężczyzn (90,7%) był wyższy niż kobiet (84,0%).

79,0% absolwentów została zatrudniona w ramach umowy o pracę, 14,1% w ramach umów cywilno – prawnych (umowa, zlecenia, umowa o dzieł). 5,5% to absolwenci prowadzący własną działalność gospodarczą (Diagram 5).

Diagram 3. Status zawodowy. Absolwenci AGH studia stacjonarne magisterskie lata: 2008, 2009, 2010.
Diagram 4. Status zawodowy. Absolwenci AGH studia stacjonarne magisterskie lata: 2008, 2009, 2010.
Diagram 5. Status prawny zatrudnienia. Absolwenci AGH 2010 studia stacjonarne magisterskie.

48,0% absolwentów podjęło pracę zgodną z wykształceniem, a pracę częściowo zgodną z wykształceniem 35,1% absolwentów. Wywiady pogłębione ujawniły, że wśród ostatniej z wymienionej grupy przeważały osoby, których czas pracy był stosunkowo krótki i trudno im było precyzyjnie określić wykorzystanie zgodności wyuczonego zawodu z obowiązkami wykonywanymi na starcie drogi zawodowej (Diagram 6). Wśród 14,3% absolwentów pracujących niezgodnie z wykształceniem – 3,9% z własnego wyboru zdecydowało się na zmianę zawodu. Zgodność pracy z wyksztalceniem to wynik, który najbardziej oddaje potencjał programowy uczelni, ponieważ to nie sam wskaźnik zatrudnienia jest tego miarą. To przede wszystkim praca zgodna z wyuczonym zawodem jest podstawowym sygnałem świadczącym o dostosowaniu profilu kształcenia do potrzeb rynku.

Diagram 6. Zgodność pracy z wykształceniem. Absolwenci AGH 2010 studia stacjonarne magisterskie.

Absolwenci 2010, którzy odpowiedzieli na pytania uzupełniające zostali zatrudnieni w 658 firmach zlokalizowanych na terenie całej Polski z przewagą woj. małopolskiego (68,8%), w tym w Krakowie 56,9% (Diagram 7), co jest zgodne z ich preferencjami dotyczącymi lokalizacji miejsca pracy (86% studentów V roku AGH preferuje Kraków i okolice). Pracodawcami, którzy zatrudnili najwięcej absolwentów AGH 2010 były: Comarch SA (23 osoby), EC Engeneering (20 osób), Alior Bank (15), AGH (14), Motorola Polska (13). Najliczniejsza grupa absolwentów pracuje w branży informatycznej, następne w kolejności są: motoryzacja i budownictwo.

Diagram 7. Lokalizacja zatrudnienia. Absolwenci AGH 2010 studia stacjonarne magisterskie.

Zatrudnienie

Metalurgia WMN

93,8%

Elektrotechnika WEAIiE

92,9%

Informatyka Stosowana WIMiIP

92,9%

Informatyka Stosowana WEAIiE

92,0%

Działalność gospodarcza

Zarządzanie i Marketing WGiG

20,0%

Zarządzanie i Inżynieria Produkcji WGiG

17,6%

Zarządzanie i Marketing WZ

8,9%

Edukacja

Fizyka Techniczna WFiIS

28,1%

Socjologia WH

20,0%

Inżynieria Materiałowa WIMiC

19,4%

Zgodność pracy z wykształceniem

Informatyka WEAIiE

100,0%

Informatyka Stosowana WEAIiE

100,0%

Informatyka Stosowana WGGiOŚ

100,0%

Automatyka i Robotyka WIMiR

98,2%

Górnictwo i Geologia WWNiG

97,4%

Poszukiwanie pracy poniżej miesiąca

Informatyka WEAIiE

79,2%

Geodezja i Kartografia WGGiIŚ

62,7%

Automatyka i Robotyka WIMiR

57,9%

Wykorzystanie w wykonywanej pracy wiedzy uzyskanej w AGH

Informatyka WEAIiE

100,0%

Informatyka Stosowana WEAIiE

100,0%

Elektronika i Telekomunikacja WEAIiE

95,9%

Budownictwo WGiG

94,4%

Automatyka i Robotyka WIMiR

93,6%

Informatyka Stosowana WIMiIP

92,0%

Informatyka Stosowana WFiIS

90,9%

Dochody powyżej 4500 zł

Informatyka WEAIiE

53,2%

Informatyka Stosowana WFiIS

30,8%

Informatyka Stosowana WEAIiE

30,0%

Inżynieria Materiałowa WMN

18,2%

Górnictwo i Geologia WWNiG

13,3%

Matematyka Stosowana WMS

12,1%

42 respondentów (3,9%) podjęło pracę za granicą. Absolwenci AGH są zainteresowani podejmowaniem pracy za granicą, ale cechuje ich duża ostrożność i umiarkowany optymizm. Decydując się na pracę poza Polską kierują się głównie wysokością zarobków i zgodnością pracy z wykształceniem kierunkowym.

Główne czynniki decydujące o przyjęciu do pracy absolwentów AGH rocznik 2010 to: ukończony kierunek studiów (64,9%), następnie umiejętności komputerowe (49,4%) i motywacja do pracy (48,8%), aczkolwiek wypadkowa wszystkich czynników wymienionych w Diagramie 8 składała się na profil kandydata pożądany przez pracodawców. Zasadnicze różnice występują pomiędzy kierunkami inżynierskimi, a absolwentami WH i WZ, gdzie zdecydowanie większą rolę odgrywają umiejętności interpersonalne.

Diagram 8. Czynniki decydujące o przyjęciu do pracy.
Absolwenci AGH 2010 studia stacjonarne magisterskie lata 2008, 2009, 2010.

Dla przyszłych pracodawców nie ma istotnego znaczenia podejmowana na studiach praca dorywcza, wolontariat, działalność w organizacjach młodzieżowych, chyba że ma to związek z przyszłą pracą zawodową.

Z przeprowadzonej analizy wynika, że 61,8% ankietowanych absolwentów wybierając miejsce pracy i pracodawcę kierowało się przede wszystkim możliwością rozwoju zawodowego, a następnie: wysokością zarobków (45,9%) oraz stabilnością zatrudnienia (42,5%) – Diagram 9.

Diagram 9. Priorytety przy wyborze pracodawcy.
Absolwenci AGH 2010 studia stacjonarne magisterskie lata 2008, 2009, 2010.

W procesie rekrutacyjnym kandydatów do pracy istotną rolę odgrywa renoma ukończonej uczelni. W krajach zachodnich to zjawisko naturalne, firmy sięgają w pierwszej kolejności po absolwentów uczelni o ugruntowanej na rynku pozycji. W opinii 54,8% absolwentów atutem dodatkowym przy uzyskaniu zatrudnienia było ukończenie AGH (Diagram 10).

Diagram 10. AGH jako atut przy rekrutacji.
Absolwenci AGH 2010 studia stacjonarne magisterskie lata 2008, 2009, 2010.

8,9% absolwentów zarabiała poniżej 1500 zł (głównie kobiety niepracujące w zawodzie), w przedziale 1500 – 2500 zł znalazła się najliczniejsza grupa absolwentów – 33,9% (Diagram 11). Najwyższe zarobki (9,9% badanych) uzyskali absolwenci zatrudnieni w branży IT.

Diagram 11. Wysokość zarobków brutto. Absolwenci AGH 2010 studia stacjonarne magisterskie lata 2009, 2010.

Jednym ze wskaźników jest ocena wyboru ukończonego kierunku studiów (Diagram 12). Wśród 562 respondentów, którzy nie wybraliby ponownie tego samego kierunku studiów: 46,6% wskazało na mało atrakcyjną ofertę pracy, 38,8% na niespełniający oczekiwań program kształcenia, a 16,9% na przypadkowy wybór kierunku studiów.

Diagram 12. Ocena decyzji wyboru kierunku studiów.
Absolwenci AGH 2010 studia stacjonarne magisterskie lata 2009, 2010.

Przytoczone wyniki odnoszą się do wszystkich absolwentów rocznika 2010, aczkolwiek zmienny jest przebieg i rozkład poszczególnych wskaźników w odniesieniu do poszczególnych wydziałów i kierunków kształcenia.

2. Monitoring edukacyjno-zawodowy
absolwentów studiów I stopnia.

Badaniem objęto absolwentów WGGiOŚ, WGiG, WEAiIE, WIMiR, WIMiP, WMN, WH, WMS, WZ oraz MSiB. Liczba respondentów wynosiła 2224, czyli 91,4% badanej próby. Celem badania było uzyskanie informacji na temat:

– planów edukacyjno-zawodowych po ukończeniu studiów I stopnia,

– wyboru uczelni i specjalności,

– czynników skłaniających do kontynuacji nauki,

– obecnego statusu zawodowego,

– zgodności pracy z wykształceniem,

– oceny wyboru ukończonego kierunku studiów.

95,5% badanych absolwentów studiów I stopnia podjęło kolejny etap nauki: 88,7% na studiach II stopnia, 6,0% na studiach II stopnia i studiach podyplomowych jednocześnie oraz 0,7% na studiach podyplomowych. Spośród 4,1% respondentów, którzy zakończyli edukację – 1,7% już uzyskała tytuł magistra na innym kierunku lub uczelni. 95,5% absolwentów podjęło decyzję o kontynuacji nauki w AGH (Diagram 14).

Diagram 14. Plany edukacyjne, wybór uczelni. Absolwenci AGH 2011 studia stacjonarne I stopnia.

Głównym czynnikiem skłaniającym do kontynuacji nauki była chęć pogłębienia wiedzy kierunkowej uzyskanej na studiach I stopnia (64,0% wskazań), a następnie przekonanie, że tytuł magistra zwiększa konkurencyjność na rynku pracy (63,1%) – Diagram 15.

Diagram 15. Czynniki skłaniające do kontynuacji nauki. Absolwenci AGH 2011 studia stacjonarne I stopnia.

3. Przyczyny rezygnacji ze studiów.

Kwestionariusz wypełniło 343 studentów przerywających naukę w AGH. Główne przyczyny rezygnacji ze studiów to: powody osobiste (43,0%), przypadkowy wybór kierunku studiów (39,2%), zbyt wymagający kierunek studiów (29,8%), niespełniający oczekiwań program kształcenia (15,5%), powody finansowe (11,1%). 87,8% badanych zamierza ponownie podjąć naukę, w tym 57,1% w AGH.

4. Losy zawodowe absolwentów rocznik 2008 po trzech latach od ukończenia uczelni.

Badanie losów zawodowych absolwentów studiów stacjonarnych magisterskich Akademii Górniczo-Hutniczej po trzech latach od ukończenia studiów jest badaniem pilotażowym przeprowadzonym po raz pierwszy. Badania po trzech latach od ukończenia studiów są II etapem monitoringu zawodowego absolwentów, który jest następstwem I etapu badań prowadzonych do pół roku od ukończenia AGH. Badanie obejmowało absolwentów rocznik 2008 reprezentujących 11 wydziałów, którzy wypełnili kwestionariusz ankiety w pierwszym półroczu 2009 roku.

Głównym celem badania była analiza przebiegu, rozwoju i awansu zawodowego absolwentów AGH rocznik 2008 po trzech latach od ukończenia Uczelni. Ponadto badanie miało na celu uzyskanie danych zastanych i ich analizę statystyczną w odniesieniu do:

– stanu zatrudnienia absolwentów,

– formy prawnej zatrudnienia,

– statusu zawodowego (branża i nazwa firmy, zajmowane stanowiska),

– zgodności pracy z wykształceniem,

– lokalizacji miejsc pracy,

– zmiany miejsca pracy i stanowiska,

– rozwoju i awansu zawodowego,

– uzyskiwanych zarobków,

– wzrostu zarobków w trzyletniej karierze zawodowej,

– oceny wyboru ukończonej uczelni (AGH) i kierunku studiów,

– oceny dostosowania wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych w pracy zgodnej z uzyskanym wykształceniem,

– kształcenia ustawicznego po ukończeniu studiów magisterskich.

Badanie przeprowadzono w listopadzie 2011 r., a narzędziem badawczym był anonimowy kwestionariusz ankiety zawierający inny zestaw pytań niż kwestionariusz wypełniany przez absolwentów do pół roku od ukończenia AGH.

88,7% absolwentów AGH rocznik 2008 po trzech latach od ukończenia uczelni była zatrudniona, 3,2% prowadziła działalność gospodarczą, a 5,9% kontynuowała edukację. Absolwenci niepracujący (4,1%) to osoby, które były na etapie zmiany pracy (Diagram 16).

Diagram 16. Status zawodowy – porównanie 2008 i 2011.

91,6% pracujących respondentów była zatrudniona w ramach umowy o pracę, 2,5% w ramach umowy cywilno-prawnej, a 3,4% prowadziła własną działalność gospodarczą.

W porównaniu do roku 2009 (I etap badań) zmniejszył się procent absolwentów pracujących zgodnie z wykształceniem (Diagram 17). Jednym z zasadniczych powodów była chęć podjęcia pracy w branży IT z uwagi na wyższe zarobki. Respondenci w wywiadach pogłębionych twierdzili, że w dużym stopniu to studia w uczelni technicznej umożliwiły im poszerzenie lub zmianę kwalifikacji i umiejętności zawodowych.

Diagram 17. Zgodność pracy z wykształceniem porównanie 2008 i 2011.

48,8% absolwentów (102 osoby) dokonało zmiany pracy. Zasadniczym powodem była wysokość zarobków (72,5% wymienionych), a następnie brak możliwości rozwoju zawodowego (48,0%) i niemożność realizacji zainteresowań zawodowych (31,4%) – Diagram 18.

Diagram 18. Przyczyny zmiany pracy. Absolwenci AGH 2008 po trzech latach od ukończenia studiów.

W badaniach prowadzonych wśród absolwentów 2008 kwestionariusz ankiety nie zawierał pytania o wysokość zarobków, stąd brak porównania. Przekrój zarobków uzyskiwanych w listopadzie 2011 prezentuje Diagram 19. Na pytanie o wzrost zarobków – 165 zatrudnionych absolwentów (84,2%) zadeklarowało wzrost zarobków w stosunku do zarobków uzyskiwanych w pierwszej pracy po ukończeniu studiów: 2,418 zł – to średnia wzrostu zarobków, 2,000 zł – to dominanta wzrostu zarobków, 150 zł – to minimalna wartość wzrostu zarobków, 21,000 zł – to maksymalna wartość wzrostu zarobków (wszystkie kwoty brutto).

Diagram 19. Wysokość zarobków brutto. Absolwenci AGH 2008 po trzech latach od ukończenia studiów.

Wśród 208 absolwentów, którzy po ukończeniu AGH podejmowali pracę – 202 osoby (96,7%) wskazało na co najmniej jedną z kategorii awansu zawodowego. Są to w kolejności: zwiększenie odpowiedzialności (77,4%), wzmocnienie pozycji zawodowej (73,3%), wyższe stanowisko (64,7%), awans zawodowy (52,0%). Spośród grupy 196 zatrudnionych w listopadzie 2011 absolwentów: 11,7% pracuje na stanowiskach kierowniczych, a 24,5% podlegają pracownicy.

35,1% absolwentów wykonujących pracę całkowicie lub częściowo zgodną z wykształceniem zadeklarowało, że studia w AGH w pełni przygotowały ich do obecnie wykonywanej pracy, 58,6% respondentów twierdzi, że częściowo przygotowały, a 4,6% uważa, że nie przygotowały. (Diagram 20).

Diagram 20. Ocena studiów w kontekście przygotowania do wykonywanej pracy zawodowej. Absolwenci AGH 2008 po trzech latach od ukończenia studiów.
Diagram 21. Ocena decyzji wyboru AGH i ukończonego kierunku studiów.
Absolwenci AGH 2008 po trzech latach od ukończenia studiów.

Kształcenie ustawiczne po ukończeniu Uczelni podejmowało 58,7% absolwentów (z pominięciem kontynuujących edukację na studiach III stopnia). Czynniki skłaniające do kształcenia ustawicznego to w kolejności: chęć rozwoju zawodowego (77,9%), chęć rozwoju osobistego ( 73,0%), podwyższenie zarobków (38,5%), konieczność uzupełnienia wiedzy (37,7%), wzrost prestiżu (36,1%), wymóg pracodawcy (24,6%).

Ocena decyzji wyboru AGH i ukończonego kierunku studiów z perspektywy trzech lat jest bardziej obiektywna i dojrzała niż zaraz po opuszczeniu uczelni. 87,3% badanych ponownie podjęłaby studia w AGH, a 64,5% na tym samym kierunku (Diagram 21).

Grażyna Śliwńska
Centrum Karier, Ośrodek Monitorowania Kadry Zawodowej

Niniejszy artykuł przedstawia jedynie wybrane wskaźniki przeprowadzonych badań.

Wyniki szczegółowe z uwzględnieniem pozostałych wskaźników, których nie przedstawiono w niniejszym streszczeniu są zawarte w raportach wydziałowych.