Biuletyn AGH
Magazyn Informacyjny Akademii Górniczo-Hutniczej
11 grudzień 2018
Strona GłównaBiuletyn AGHArchiwumKontakt
Profesor Zygmunt Drzymała – wspomnienie

23 lutego 2012 roku na cmentarzu Batowickim w Krakowie przyjaciele, współpracownicy, wychowankowie i przedstawiciele środowisk naukowych oraz studentów pożegnali prof. zw. dr. hab. inż. Zygmunta Drzymałę, cenionego nauczyciela akademickiego i wybitnego naukowca, którego działalność dydaktyczna i naukowa związana była z budową i eksploatacją maszyn technologicznych, a w szczególności hutniczych i ceramicznych.

Profesor Zygmunt Drzymała urodził się 25 lipca 1936 roku w Urzędowie. Po ukończeniu Technikum Mechanicznego w Kraśniku podjął w 1956 roku studia na Wydziale Maszyn Górniczych i Hutniczych AGH. W 1961 roku, uzyskał dyplom magistra inżyniera mechanika hutniczego. Na ostatnim roku studiów rozpoczął pracę w Katedrze Maszyn Hutniczych AGH, początkowo jako pracownik naukowo-techniczny, a następnie jako asystent naukowo-dydaktyczny. W 1967 roku obronił pracę doktorską pt. „Identyfikacja i próba optymalizacji procesu brykietowania drobnoziarnistych koncentratów miedzi” na Wydziale Maszyn Górniczych i Hutniczych AGH i uzyskał stopień naukowy doktora nauk technicznych. Habilitował się na Wydziale Maszyn Górniczych i Hutniczych AGH w 1973 roku na podstawie rozprawy pt. „Niektóre problemy zagęszczania lekkiego złomu metalowego” i uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie budowa maszyn. Tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego nauk technicznych Rada Państwa nadała mu w 1976 roku. W tym samym roku Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołał go na stanowisko profesora nadzwyczajnego w AGH. Natomiast tytuł naukowy profesora zwyczajnego nauk technicznych otrzymał w 1989 roku i w tym samym roku Minister Edukacji Narodowej powołał go na stanowisko profesora zwyczajnego w macierzystej uczelni.

fot. arch. autora

Efektem działalności naukowej prof. Zygmunta Drzymały jest ponad 200 oryginalnych prac, w tym 16 książek. Na pozostawiony dorobek składa się także 51 patentów i zgłoszeń patentowych. Wiele interesujących prac zostało opublikowanych za granicą. Cieszą się one dużym uznaniem czego przykładem jest książka pt. Industrial Briquetting-Fundamentals and Methods wydana w języku angielskim przez znane światowe wydawnictwo naukowe Elsevier Science Publishers. Profesor umiejętnie łączył działalność naukową i dydaktyczną chętnie dzieląc się z innymi swoją wiedzą. Wychował liczne pokolenia inżynierów mechaników. Kształcił także młodą kadrę naukową. Był promotorem 10 ukończonych prac doktorskich.

fot. arch. autora

Profesor Zygmunt Drzymała pełnił w Akademii Górniczo-Hutniczej wiele odpowiedzialnych funkcji. W latach 1975–1978 był dziekanem Wydziału Maszyn Górniczych i Hutniczych AGH, a w latach 1978–1981 pełnił funkcję Prorektora ds. Badań Naukowych i Współpracy z Przemysłem. Od 1978 roku do 1992 roku był dyrektorem Instytutu Maszyn Hutniczych i Automatyki AGH i kierownikiem Zakładu Urządzeń Przemysłu Metali Nieżelaznych i Materiałów Budowlanych. Po restrukturyzacji Wydziału Maszyn Górniczych i Hutniczych został powołany w 1992 roku na kierownika Katedry Urządzeń Technologicznych i Ochrony Środowiska, którą tworzył od podstaw i kierował nią do momentu przejścia na emeryturę. Przez 22 lata zasiadał w Senacie AGH. Profesor włożył dużo wysiłku w unowocześnianie bazy laboratoryjnej. Z Jego inicjatywy zbudowano miedzy innymi pawilon technologiczny D-4.

Profesor Zygmunt Drzymała prowadził ożywioną działalność w organizacjach naukowych i technicznych. Był z wyboru członkiem Komitetu Budowy Maszyn PAN, członkiem Komitetu Inżynierii Środowiska PAN oraz członkiem Komisji Mechaniki Stosowanej Oddziału Krakowskiego PAN. Pełnił funkcję przewodniczącego Sekcji Budowy Maszyn Komitetu Badań Naukowych w Warszawie. Należał do grona ekspertów Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Przez wiele lat pełnił również funkcję wiceprzewodniczącego Zarządu Głównego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Hutniczego w Polsce (ZG SITPH), a następnie przewodniczącego Komitetu Maszyn Hutniczych ZG SITPH. Ponadto był redaktorem działu badań w czasopiśmie naukowym Problemy Maszyn Roboczych oraz członkiem Rady Konsultacyjno-Programowej miesięcznika Przegląd Techniczny.

fot. arch. autora

Profesor Zygmunt Drzymała utrzymywał kontakty z wieloma ośrodkami naukowymi za granicą. Odbył staże naukowe w Wyższej Szkole Górniczej w Ostrawie (Vysoká škola báňska – Technická univerzita Ostrava) w Instytucie Stali i Stopów w Moskwie (Institute of Steel and Alloys in Moscow) oraz w Wyższym Instytucie Materiałów i Konstrukcji w Paryżu gdzie był również profesorem wizytującym. Prowadził badania naukowe wspólnie z profesorami Uniwersytetu Górniczego w Leoben (Montanuniversität Leoben), Uniwersytetu Technicznego w Clausthal (Technische Universität Clausthal) oraz Akademii Górniczej we Freibergu (Bergakademie Freiberg). Był konsultantem naukowo-dydaktycznym Uniwersytetu w Glasgow (Glasgow Caledonian University), a także członkiem Europejskiego Komitetu Maszyn Hutniczych (European Plant Engineering Committee).

Profesor Zygmunt Drzymała efektywnie współpracował z polskim przemysłem. W latach 1995–1999 został powołany na członka, a następnie przewodniczącego Zespołu Doradców Dyrektora Generalnego Huty im. T. Sendzimira w Krakowie. Był także konsultantem naukowym Huty „Katowice”, członkiem Rady Naukowej Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Dźwignic i Urządzeń Transportowych „Detrans” w Bytomiu oraz przewodniczącym Zespołu Doradczo-Konsultacyjnego Prezydenta Miasta Krakowa ds. Kompleksowej Utylizacji Odpadów Komunalnych i Przemysłowych. Kierował 110 pracami naukowo-badawczymi, które wykonano na zlecenie przemysłu. Wiele z nich zostało zastosowanych w praktyce, przynosząc gospodarce narodowej określone efekty ekonomiczne. Pod kierunkiem profesora opracowano między innymi: konstrukcje rodziny brykieciarek walcowych z oryginalnym układem zagęszczania, wydajną i energooszczędną metodę brykietowania węgla brunatnego oraz technologie zagospodarowania kilkunastu odpadów poprodukcyjnych. Licencję na kompleksową technologię utylizacji uciążliwych odpadów żelazonośnych zakupiła niemiecka firma Kűttner.

fot. arch. autora

Za działalność naukową, dydaktyczną oraz organizacyjną prof. Zygmunt Drzymała był wielokrotnie wyróżniany odznaczeniami państwowymi i resortowymi w tym Krzyżami: Komandorskim, Oficerskim oraz Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotą Odznaką Honorową Naczelnej Organizacji Technicznej, złotymi odznakami za pracę społeczną dla Miasta Krakowa i Ziemi Krakowskiej, złotą odznaką za zasługi w rozwoju województwa katowickiego. Posiadał również tytuły honorowe: Zasłużony Nauczyciel PRL i Zasłużony Hutnik PRL. Był laureatem 12 nagród indywidualnych i zespołowych Ministra Edukacji Narodowej oraz ministrów resortów przemysłowych.

Kiedy sięgam pamięcią wstecz widzę naszego profesora na sali wykładowej, w laboratorium otoczonego młodymi ludźmi. Widzę też profesora w gabinecie dyskutującego z inżynierami, przedstawicielami przemysłu. Pamiętam jego wystąpienia pełne swady na różnych konferencjach naukowych w Polsce i za granicą. Optymizm i entuzjazm profesora udzielały się słuchaczom i rozmówcom. Był postacią charakterystyczną i rozpoznawalną nie tylko w środowisku akademickim. Podziwialiśmy jego pracowitość i dokonania, a także poczucie humoru, dowcip, wielki dar komunikowania się z ludźmi i pogodę ducha.

Profesor Zygmunt Drzymała odszedł w dniu 16 lutego 2012 roku, ale pozostawił wiele cennych dokonań: książki, publikacje naukowe, patenty, wdrożenia, a przede wszystkim wykształconych inżynierów mechaników i pracowników nauki. Był człowiekiem szlachetnym, życzliwym, mądrym i prawym. Takiego zapamiętają go przyjaciele i liczne grono współpracowników oraz wychowanków.

Marek Hryniewicz

fot. arch. autora