Biuletyn AGH
Magazyn Informacyjny Akademii Górniczo-Hutniczej
30 czerwiec 2022
Strona GłównaBiuletyn AGHArchiwumKontakt
Informatyka kognitywna w AGH
23 styczeń 2012

Na początku grudnia 2011 roku na rynku wydawniczym ukazała się pierwsza polskojęzyczna monografia z zakresu informatyki kognitywnej. Książka autorstwa dr Lidii Ogieli pt. Podstawy informatyki kognitywnej została wydana przez Wydawnictwa AGH.

Zachęcając do lektury monografii, warto przypomnieć, że informatyka kognitywna to nowy dział informatyki rozwijany także szeroko przez naukowców z Akademii Górniczo-Hutniczej, do których zalicza się autorka niniejszej książki. Od kilkunastu już lat zajmuje się ona z powodzeniem problematyką inteligentnej, znaczeniowej i kognitywnej analizy danych. W swojej książce w bardzo ciekawy i zwięzły sposób przedstawia wybrane zagadnienia semantycznej analizy danych obrazowych, stanowiącej fundamentalny element zaawansowanych systemów kognitywnej analizy danych. W pracy zaprezentowano nie tylko nowoczesne rozwiązania z zakresu informatyki kognitywnej, ale także jej początki, próby definicji i zaistnienia w naukach poznawczo-informatycznych oraz jej rozwój i znaczenie dla informatyki i nauk technicznych.

Informatyka kognitywna jest obecnie rozumiana jako połączenie nauk kognitywnych z naukami informatycznymi w celu badania mechanizmów procesów informacyjnych i percepcyjnych zachodzących wewnątrz ludzkiego umysłu, traktowanych jako elementy naturalnej inteligencji, a wykorzystywanych także do zadań inżynieryjnych i technicznych przy zastosowaniu podejścia interdyscyplinarnego.

W monografii tej w sposób obrazowy przedstawiono, jak jednoznaczne zdefiniowanie informatyki kognitywnej pozwala niezwykle precyzyjnie określać zagadnienia, którymi zajmuje się ta nauka, i jednocześnie w sposób równie dokładny wskazywać kierunki jej dalszego rozwoju. Do najważniejszych z takich obszarów należy zaliczyć rozwój kognitywnych systemów informatycznych, kognitywnych robotów, awatarów oraz próby tworzenia implementacji ludzkich doznań i wrażeń w postaci ich komputerowych odpowiedników, tj. sztucznego mózgu będącego w stanie realizować procesy percepcyjne i poznawcze (tzn. odbierać i analizować doznania i wrażenia). Jak dowodzi autorka książki, rozwiązanie tych problemów jest możliwe dzięki aplikacji do systemów informatycznych teoretycznych podstaw procesów zachodzących w mózgu człowieka, takich jak pozyskiwanie i akwizycja informacji, wybór reprezentacji informacji, pamięć, odzyskiwanie informacji utraconych oraz proces komunikacji.

Coraz częściej badania prowadzone na gruncie tej dyscypliny naukowej pozwalają także tworzyć informatyczne aplikacje kognitywnych struktur realizujących znaczeniową analizę danych wykorzystywaną przy tworzeniu kognitywnych robotów i kognitywnych maszyn. Dlatego też rozwój tej nauki przebiega w kierunku coraz szerszego wykorzystania biologicznych schematów i struktur poznawczych, a także procesów decyzyjno-wnioskujących do konstrukcji architektur kognitywnych.

Książka powstała w rezultacie kilkuletnich prac naukowych nad systemami kognitywnej analizy i interpretacji różnorodnych danych. Celem takiego ujęcia analitycznego jest pokazanie, iż do dogłębnej analizy danych konieczne jest uwzględnienie pokładów znaczeniowych zawartych w zbiorach tych danych. Takie ujęcie omawianego zagadnienia było możliwe dzięki badaniu związków między inteligentnymi systemami informacyjnymi a poznawczymi aspektami ludzkiego procesu analizy danych. Interdyscyplinarność proponowanych rozwiązań sprawia, iż tematyka systemów kognitywnych rozpatrywana w aspekcie informatyki kognitywnej staje się nowym wyzwaniem dla osób prowadzących prace badawcze i aplikacyjne.

oprac. Joanna Ciągała
(na podstawie materiałów dostarczonych przez Autorkę)