Biuletyn AGH
Magazyn Informacyjny Akademii Górniczo-Hutniczej
29 listopad 2022
Strona GłównaBiuletyn AGHArchiwumKontakt
Jubileusz 80-lecia urodzin profesora Józefa Giergiela
06 grudzień 2011

uroczyste posiedzenie Rady Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki AGH

W dniu 15 listopada 2011 roku w auli A-0 odbyło się uroczyste posiedzenie Rady Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki z okazji Jubileuszu 80 lat życia prof. zw. dr. hab. inż. Józefa Giergiela DHC Politechniki Rzeszowskiej i Politechniki Łódzkiej, Profesora Honorowego AGH i Politechniki Warszawskiej, wieloletniego pracownika wydziału, pełniącego wiele zaszczytnych funkcji między innymi prorektora AGH oraz dziekana wydziału.

fot. Zbigniew Sulima

W uroczystym posiedzeniu Rady Wydziału wzięło udział wielu znakomitych gości, rektorów i prorektorów uczelni, dziekanów i prodziekanów wydziałów, przedstawicieli polskiego świata nauki z Polskiej Akademii Nauk i kilkunastu uczelni z całego kraju, Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych oraz bardzo licznie przybyli przyjaciele i wychowankowie jubilata.

fot. Zbigniew Sulima

Dziekan WIMiR prof. Janusz Kowal powitał przybyłych na uroczystość gości.

Rektor AGH prof. Antoni Tajduś w swoim wystąpieniu powiedział między innymi:

„Szanowny jubilacie, Profesorze Honorowy Akademii Górniczo-Hutniczej, Wysoka Rado, Państwo Dziekani, Panie i Panowie.

Jubileusz to ważny czas w życiu każdego człowieka. To czas spojrzenia wstecz i czas podsumowań. To czas życiowego bilansu i sukcesów – tych wielkich i tych całkiem małych, składających się na drogę życiową dzisiejszego jubilata. Pozwólcie Państwo, że pokrótce przypomnę tę drogę…

Szanowny Panie Profesorze, drogi jubilacie

W imieniu całej społeczności Akademii Górniczo-Hutniczej proszę przyjąć serdeczne życzenia wielu lat w zdrowiu, dalszej działalności naukowej, zarówno w naszej uczelni, jak i Politechnice Rzeszowskiej, gdzie obecnie pan pracuje. Życzymy panu dalszego rozwoju nowych dziedzin nauki, nowych kierunków i szkół naukowych.”

Rozpoczynając swoje wystąpienie Dziekan WIMiR powiedział:

„Dostojny jubilacie, Szanowny Profesorze Honorowy Akademii Górniczo-Hutniczej, Dostojni Goście, Panie i Panowie

Z okazji pańskiego jubileuszu 80-lecia proszę pozwolić nam spojrzeć wstecz na pańską drogę życiową, drogę wybitnego polskiego uczonego o międzynarodowej renomie, organizatora nauki i techniki, wspaniałego nauczyciela i wychowawcy wielu pokoleń naukowców i inżynierów”. Szczegółowe informacje o życiu i dokonaniach zawodowych profesora zamieszczone są poniżej w pełnym tekście wystąpienia prof. Janusza Kowala.

fot. Zbigniew Sulima

W imieniu wychowanków jubilata głos zabrali prof. Wojciech Batko – Kierownik Katedry Mechaniki i Wibroakustyki oraz prof. Tadeusz Uhl – Kierownik Katedry Robotyki i Mechatroniki. Obaj profesorowie podkreślili, że całą swoją drogę rozwoju naukowego zawdzięczają jubilatowi, który wypromował wielu naukowców nie tylko w AGH, ale również w wielu ośrodkach w całej Polsce. Należy podkreślić, że prof. Józef Giergiel jest dalej czynnym profesorem w Politechnice Rzeszowskiej.

Jubilat swoje wystąpienie poświęcił bardzo osobistym refleksjom o życiu i pracy naukowca. Na wstępie powiedział:

Jego Magnificencjo, Panie Dziekanie, Wysoka Rado Wydziału IMiR, Wielce Szanowni Goście

„Przez długi czas wydawało mi się, że moje życie dopiero ma się rozpocząć. To prawdziwe życie. Ale ciągle coś stawało na przeszkodzie:

– jakieś trudności do pokonania,

– jakaś praca do ukończenia,

– jakiś czas do poświęcenia,

– jakiś dług do spłacenia, a dopiero potem zacznie się to prawdziwe życie.

W końcu po wielu latach zrozumiałem, że te przeszkody, to właśnie było życie.”

Pełny tekst wystąpienia jubilata profesora Józefa Giergiela znajduje się na stronie www.imir.agh.edu.pl

Życzenia i gratulacje od Prezydenta Miasta Krakowa prof. Jacka Majchrowskiego odczytał Pełnomocnik Prezydenta dr inż. Kazimierz Bujakowski.

Prodziekan WIMiR prof. Józef Salwiński odczytał bardzo wiele listów gratulacyjnych, które zostały nadesłane z kilkunastu polskich uczelni, od rektorów, prorektorów, dziekanów wydziałów, którzy nie mogli przybyć na uroczyste posiedzenie Rady Wydziału.

Po zakończeniu oficjalnej części posiedzenia Rady Wydziału przez ponad godzinę osobiste życzenia i gratulacje składali zaproszeni goście, a należy zauważyć, co nie zdarza się często, że aula AGH była wypełniona prawie w całości.

fot. Zbigniew Sulima

Wystąpienie prof. Janusza Kowala, Dziekana Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki na uroczystym posiedzeniu Rady Wydziału z okazji jubileuszu 80 lat życia profesora Józefa Giergiela

Dostojny Jubilacie,
Szanowny Profesorze Honorowy Akademii Górniczo-Hutniczej,
Dostojni Goście, Panie i Panowie

Z okazji pańskiego Jubileuszu 80-lecia proszę pozwolić nam spojrzeć wstecz na pańską drogę życiową, drogę wybitnego polskiego uczonego o międzynarodowej renomie, organizatora nauki i techniki, wspaniałego nauczyciela i wychowawcy wielu pokoleń naukowców i inżynierów.

Nasz dzisiejszy jubilat urodził się 3 stycznia 1931 roku w Krakowie. Po ukończeniu z wyróżnieniem Liceum Elektrotechnicznego w Krakowie w 1950 roku, otrzymuje obowiązujący naówczas nakaz pracy do Centralnego Biura Projektów Maszyn Elektrycznych w Katowicach.

W 1952 roku podejmuje studia w Akademii Górniczo-Hutniczej na Wydziale Mechaniczno-Elektrycznym, które kończy w 1957 roku, uzyskując stopień magistra inżyniera mechanizacji hutnictwa. Już w czasie studiów podejmuje pracę zawodową jako konstruktor w Biurze Projektów Maszyn Drogowych „MADRO” w Krakowie, a w rok później, na tym samym stanowisku, w Zakładach Cynkowych w Trzebini.

W 1958 roku rozpoczyna pracę naukowo-dydaktyczną w Katedrze Mechaniki na Wydziale Maszyn Górniczych i Hutniczych w swojej macierzystej AGH, przechodząc kolejno stanowiska od asystenta do profesora zwyczajnego.

Stopień naukowy doktora nauk technicznych nadaje Mu w 1965 roku Rada Wydziału Maszyn Górniczych i Hutniczych Akademii Górniczo-Hutniczej, na podstawie rozprawy „Wpływ tłumienia w układach nieliniowych na oscylacyjny charakter drgań w konstrukcjach”.

Sześć lat później tj. w 1971 roku, ta sama rada nadaje Mu stopień doktora habilitowanego na podstawie rozprawy „Problemy tarcia konstrukcyjnego w dynamice maszyn”.

fot. Zbigniew Sulima

W 1976 roku otrzymuje tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, zaś w 1986 roku – tytuł profesora zwyczajnego. W latach 1972–1974 pełni funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Podstaw Konstrukcji Maszyn, zaś po reorganizacji na Wydziale Maszyn Górniczych i Hutniczych tę samą funkcję pełni w Instytucie Mechaniki i Wibroakustyki. Po kolejnej reorganizacji na wydziale zostaje kierownikiem Katedry Robotyki i Dynamiki Maszyn na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Robotyki. W latach 1974–1977 pełni funkcję prodziekana Wydziału Maszyn Górniczych i Hutniczych, w latach 1977–1986 funkcję dziekana tego wydziału, a następnie w latach 1986–1989 funkcję Prorektora AGH.

Równolegle z pracą naukową prowadzi działalność zawodową pełniąc od 1962 roku funkcję konsultanta naukowego w przemyśle hutniczym, najpierw w Hucie „Łabędy”, a następnie w Hucie „Bobrek”, Hutniczym Przedsiębiorstwie Remontowym i Hucie „Dzierżyński” (obecnie Huta Bankowa).

Po ukończeniu pracy w AGH przechodzi do Politechniki Rzeszowskiej, gdzie do dziś aktywnie pracuje na stanowisku profesora zwyczajnego w Katedrze Mechaniki Stosowanej i Robotyki na Wydziale Budowy Maszyn i Lotnictwa.

Politechnika Rzeszowska nadaje Mu godność Doktora Honoris Causa. Godność tę nadaje mu także Politechnika Łódzka oraz Uniwersytet du Littoral. Ponadto godność Honorowego profesora nadaje mu Politechnika Warszawska i Akademia Górniczo-Hutnicza.

Bogaty dorobek naukowy prof. Giergiela skupia się wokół szeroko rozumianej problematyki mechaniki stosowanej. Głównymi obszarami aktywności naukowej profesora są zagadnienia nieliniowej dynamiki układów mechanicznych z tarciem, dynamiki maszyn, identyfikacji układów mechanicznych oraz robotyki i mechatroniki.

Opublikował ponad 400 publikacji naukowych w tym 33 podręczniki i monografie.

Jednym z najważniejszych osiągnięć profesora jest przeprowadzenie kompleksowej analizy nieliniowych układów dynamicznych, z uwzględnieniem różnych odmian tłumienia drgań, w tym tarcia wewnętrznego zachodzącego w materiale, tarcia suchego, tłumienia mieszanego, tłumienia wiskotycznego oraz tarcia konstrukcyjnego. Znaczącym osiągnięciem profesora jest też opracowanie metody zapobiegania powstawaniu drgań samowzbudnych w układach z tarciem. Osiągnięcia te przedstawione są w licznych publikacjach, a także w monografiach Profesora. Do najbardziej znaczących monografii z tego zakresu można zaliczyć:

– Zagadnienia stateczności w układach dyskretnych (Wyd. IPPT PAN, 1970),

– Problemy tarcia konstrukcyjnego w dynamice maszyn (Wyd. AGH, Kraków, 1971),

– Zagadnienia tłumienia drgań (Wyd. AGH, Kraków, 1974),

– Tłumienie drgań układów mechanicznych (PWN, W-wa, 1990),

– Drgania mechaniczne (AGH Kraków 2000).

fot. Zbigniew Sulima

Profesor Józef Giergiel jest współtwórcą polskiej szkoły naukowej tłumienia drgań w układach mechanicznych.

Należy podkreślić, że prace naukowe profesora z zakresu dynamiki maszyn są głęboko osadzone w realiach polskiego przemysłu. Szczególnie wartościowe pod względem naukowym są prace dotyczące dynamiki napędu maszyn hutniczych. Ich rezultaty to oryginalne metody modelowania i analizy sprzężonych drgań mechanicznych i elektrycznych, uwzględniające nieliniowości występujące w układach napędowych.

Znaczące dla rozwoju mechaniki są dokonania profesora w dziedzinie identyfikacji układów mechanicznych. Efektem osiągnięć w tym obszarze jest oryginalna metoda identyfikacji modeli układów mechanicznych w warunkach wymuszenia losowego i udarowego. Podsumowaniem osiągnięć profesora w obszarze identyfikacji stanowi wysoko ceniona monografia – Identyfikacja układów mechanicznych, (PWN, Warszawa 1987) napisana wspólnie ze swoim wychowankiem, profesorem Tadeuszem Uhlem.

W latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia swoje zainteresowania naukowe profesor koncentruje na zagadnieniach robotyki i mechatroniki uzyskując wiele wartościowych wyników, zarówno o charakterze poznawczym jak i aplikacyjnym. Na szczególną uwagę zasługują prace dotyczące kinematyki i dynamiki mobilnych robotów kołowych. Prace profesora i Jego współpracowników w tej dziedzinie znajdują odzwierciedlenie w licznych publikacjach, a także w monografiach:

– Kinematyka, dynamika i sterowanie mobilnych robotów kołowych (Wyd. AGH, Kraków 2000),

– Zastosowanie metod sztucznej inteligencji w mechatronicznym projektowaniu mobilnych robotów kołowych (Wyd. AGH, Kraków 2004),

– Podstawy robotyki i mechatroniki (Wyd. AGH, Kraków 2004).

fot. Zbigniew Sulima

Najnowsze prace prof. J. Giergiela dotyczą wykorzystania metod sztucznej inteligencji w sterowaniu systemów mechatronicznych. Prace te prowadzi na przykładzie stacjonarnych i mobilnych robotów kołowych i kroczących, co powoduje, że obok wysokiego poziomu naukowego mają one jeszcze wysoki walor edukacyjny.

Podejmuje także pionierskie badania z zakresu mikro i nanomechaniki oraz mikro-, a także nano- i bionanorobotów. Wygłaszając szereg referatów i publikacji z tej dyscypliny naukowej m.in. w Politechnice Łódzkiej i Rzeszowskiej i na Polskiej Konferencji z Mikro i Nanotechnologii, Polsko-Czeskim Seminarium 2007 i 2008 roku. Prowadzi wykłady z tej dyscypliny na Studiach Stacjonarnych i Doktoranckich w Politechnikach Rzeszowskiej i Białostockiej.

Profesor Józef Giergiel ma wielkie zasługi, jako organizator nauki. Jest także zaangażowanym i powszechnie lubianym nauczycielem akademickim. Wypromował ponad 250 magistrów inżynierów, opracował ponad 300 recenzji rozpraw doktorskich, habilitacyjnych i opinii wniosków profesorskich. Jest promotorem 18 prac doktorskich. Pod jego opieką wykonano 6 rozpraw habilitacyjnych w AGH tworząc szkołę naukową w zakresie identyfikacji układów mechanicznych oraz robotyki i mechatroniki. Pod Jego kierownictwem naukowym wykształciło się 6 profesorów tytularnych. Jest jednym z współtwórców kierunku automatyka i robotyka w Polsce. Jest autorem lub współautorem 29 książek i podręczników akademickich o wysokim poziomie merytorycznym i dydaktycznym.

Profesor J. Giergiel jest znany i bardzo szanowany w krajowych i międzynarodowych gremiach mechaników i specjalistów z zakresu robotyki. Przez wiele kadencji jest członkiem Komitetu Mechaniki PAN, Komitetu Budowy Maszyn PAN, Komitetu Transportu PAN, Zespołu Naukowo-Dydaktycznego MEN, Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej. Od 2003 roku przewodniczy Sekcji Dynamiki Układów Komitetu Mechaniki PAN. Z inicjatywy profesora realizowane są projekty badawcze finansowane przez Komitet Badań Naukowych, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Unię Europejską jak i bezpośrednio przez przemysł.

fot. Zbigniew Sulima

Profesor Józef Giergiel od początku pracy naukowo-dydaktycznej podejmuje współpracę naukową z liczącymi się ośrodkami naukowymi na całym świecie, w tym szczególnie z Politechniką Warszawską. Od początku lat 70-tych podejmuje owocną współpracę z profesorem Zbigniewem Osińskim, głównie w zakresie nieliniowej dynamiki maszyn. Aktywnie uczestniczy w realizacji, ale także koordynacji badań naukowych w ramach wielu programów badawczych (CPBP, CPBR, Granty KBN). Na szczególne wyróżnienie zasługuje Jego aktywny udział w realizacji, ale przede wszystkim w koordynacji badań w ramach centralnie sterowanych programów badawczych poświęconych komputerowo wspomaganemu projektowaniu maszyn. Programy te, kierowane przez profesora Zbigniewa Osińskiego, a realizowane w latach 1976–1990, przyczyniły się do powstania wielu silnych i współpracujących ze sobą zespołów naukowych.

Profesor Józef Giergiel aktywnie angażuje się w rozwój naukowy wielu pracowników naukowych opiniując ich dokonania na różnych szczeblach awansu naukowego. Jest założycielem i członkiem Kolegium Redakcyjnego wydawanego w Politechnice Warszawskiej czasopisma Machine Dynamics Problems. Jest aktywnym członkiem komitetów naukowych i uczestnikiem wielu konferencji naukowych organizowanych przez Politechnikę np. Konferencji „Metody i Środki Projektowania Wspomaganego Komputerowo”.

Profesor Józef Giergiel wspólnie w wieloma zespołami prowadzi badania naukowe, szczególnie z zakresu nieliniowej dynamiki maszyn. Badania te owocują licznymi publikacjami i prezentacjami na konferencjach naukowych.

Przedstawiając sylwetkę profesora nie sposób pominąć Jego umiejętności tworzenia wspaniałej atmosfery do pracy zespołowej. Swoim współpracownikom zawsze daje przykład solidnej pracy naukowej, dydaktycznej i wychowawczej. Należy podkreślić, że jest On nie tylko wybitnym polskim uczonym, ale przy tym niesłychanie skromnym i uczynnym, człowiekiem.

Drogi Jubilacie,

Szanowny Panie Profesorze

W imieniu całej społeczności Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki proszę przyjąć serdeczne życzenia wielu lat w zdrowiu i pomyślności oraz dalszej owocnej działalności naukowej. Życzymy panu wielkiej satysfakcji z dokonań, dzięki którym wpisał się pan trwale w historię Akademii Górniczo-Hutniczej i naszego Wydziału.”

Panie profesorze niech mi będzie wolno jeszcze raz w imieniu wszystkich uczestników jubileuszu i swoim własnym napisać – dziękujemy i życzymy wszystkiego najlepszego.

Bolesław Karwat
Uczeń i wychowanek jubilata