Biuletyn AGH
Magazyn Informacyjny Akademii Górniczo-Hutniczej
06 lipiec 2022
Strona GłównaBiuletyn AGHArchiwumKontakt
Glossa prof. Jerzego Kowalczuka

do artykułu I oni też tam byli – o pracownikach naukowych AG bestialsko zamordowanych przez NKWD przed 70 laty

Z wielkim zainteresowaniem przeczytałem w nr 29 (2010) Biuletynu (Magazyn Informacyjny AGH) Pana opracowanie pt. I oni też tam byli – o pracownikach naukowych AG bestialsko zamordowanych przez NKWD przed 70 laty. Dziękuje bardzo Panu Profesorowi za przypomnienie pracownikom AGH i wszystkim czytelnikom „Biuletynu”, tych tragicznych wydarzeń sprzed 70. laty.

Nawiązuje do końcowego akapitu w Pana opracowaniu („Proszę uprzejmie PT Czytelników «Biuletynu» znających rodziny naszych ofiar katyńskich o kontakt”):

1. W 1999 roku w moim opracowaniu 1895–1995 100-lecie Geofizyki Polskiej (Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne AGH), publikując (s. 108) biogram Zygmunta Mitery (1903–1940) zamieściłem nast. sformułowanie:

„Materiały archiwalne odnoszące się do osoby dra Zygmunta Mitery, pozostające w zbiorach rodzinnych, zostały przez siostrę dra Zygmunta Mitery, Panią doc. Mieczysławę Mitera-Dobrowolską przekazane do Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Krakowie (ul. św. Jana, obecnie: Archiwum Nauki PAN/PAU). Część materiałów znajduje się w Oddziale Rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie, w tym dokumentacja fotograficzna działalności zespołu sejsmicznego firmy SA «Pionier» we Lwowie”.

2. W tym samym moim opracowaniu (s. 109) umieściłem także następujący tekst: „Nazwisko dra Z. Mitery jest umieszczone na dwóch tablicach pamiątkowych w holu pawilonu A-0 Akademii Górniczo-Hutniczej.

Pierwsza Tablica wmurowana przez Stowarzyszenie Wychowanków AGH w 1975 roku zawiera tekst: „Nie było im dane z nami pracować dla Polski Ludowej 1 IX 1939 – 9 V 1945”. Druga Tablica wmurowana przez Rektora i Senat AGH w 1993 roku, zawiera tekst: „Pamięci Pracowników Akademii Górniczej Żołnierzy Rzeczypospolitej Polskiej więzionych w obozach Kozielsk, Starobielsk, Ostaszków zamordowanych przez NKWD w 1940 roku”.

Formułując powyższe informacje, posłużyłem się m.in. Życiorysami profesorów i asystentów AGH w Krakowie (1914–1946), Zeszyty Naukowe AGH nr 41, 1965.

Pragnę zwrócić, uwagę, ze w powyższym opracowaniu, tekst odnoszący się do Osoby dra Z. Mitery, został świadomie (przez redakcje Zeszytów) zafałszowany, pominięto bowiem fakt zamordowania dra Z. Mitery przez NKWD w Obozie w Starobielsku.

Powodowany tym fałszerstwem, w latach 1987–1990 wystąpiłem do Rektora AGH, prof. Jana Janowskiego i Senatu AGH (daty-rok swego wystąpienia niestety nie pamiętam; tekst wystąpienia – kopie – przekazałem do Archiwum Nauki PAN/PAU, stąd mam trudności w odtworzeniu szczegółów) z apelem o usuniecie z tekstu trzeciej Tablicy, która jest również umieszczona w holu Pawilonu A-0 o nast. treści: „Pamięci Pracowników Akademii Górniczej, którzy zginęli z rąk okupanta hitlerowskiego za Ojczyzne i Naukę 1939–1945 (…)” (na Tablicy tej widniały nazwiska m.in. Augustyna Jelonka i Zygmunta Mitery) kłamliwego tekstu (tj. nazwisk Z. Mitery i A. Jelonka, którzy zginęli z rąk NKWD, a nie z rąk hitlerowców – Niemców.

Reakcja Władz Uczelni (jak sądzę) nastąpiła w dwa, trzy lata później; z tekstu Tablicy trzeciej, o której wspominam, usunięto (skuto) nazwiska: Zygmunta Mitery i Augustyna Jelonka, a następnie wmurowano Tablicę drugą w 1993 roku.

W moich kontaktach z Panią prof. Mieczyslawą Miterą-Dobrowolską, mogłem się dowiedzieć wiele o szczegółach biograficznych odnoszących się do osoby dra Zygmunta Mitery, które wykorzystałem w cytowanym moim opracowaniu: 100-lecie Geofizyki Polskiej i późniejszym II wydaniu tej monografii z 2003 roku).

Z wyrazami szczerego szacunku

Jerzy Kowalczuk

Uzupełnienie:

Na tzw. Liście Katyńskiej, opublikowanej przez Radę Ochrony Walk i Męczeństwa, nazwisko dra Zygmunta Mitery jest zapisane następująco: „ppor. Zygmunt Mitera, ur. 17.01.1903; Skołoszyn; dr geofizyk; p. radiotlgr. zm. 1940, Charków”.